İşin ilginç tarafı, eski yıllarda da yükselme olurdu ama bu kadar hızlı yükselmezdi, örnek vermek gerekirse eskiden ayda 10 kuruşluk bir yükselme şeklinde ilerledi, günümüzde ise ayda ortalama 1 lira artacak şekilde hızlandı..
hocam yıllarca kriptolarda(borsalarda kısacası) alım satım yaptım. 4-5k $ a ulaşan coinlerin 60 lara düşüşünü, 1 dolar olan coinin 250 $ oluşunu seyrettim anlık. bu tip olayların tek açıklaması var. Fud ve Fomo.
fud yani batıcaz korkusu. bu ülkede doların stabil yahut yavaş artışını sağlayan temel unsur ülkenin kendi vatandaşının tl ile iş yapmasıydı. bankasında tl tutması, tl harcamasıydı. çünkü o dönemler dolar yarın düşer mi çıkar mı bilmezlerdi en en olmadı arabaya arsaya eve yatırırlardı parasını. yani paralarını verip dolar almadıkları için piyasadaki dolar miktarı düşmez haliyle fiyatı yükselmezdi(sayısı azalan şeyin değeri yükselir mantığı). fakat şu an herkesin dilinde yatırım aracı olarak dolar var. millet paraları erimesin diye elindeki tl yi direkt dolara geçiriyor. bunun daha sıkıntı tarafı şu.
bu, buzdağının görünen tarafı. yarın insanlar evlerini, arsalarını, altınlarını satıp dolara geçmeye kalkarsa doların kaç olacağını ben hayal bile edemiyorum(bu da olmaz demeyin çünkü senin şu an evin 400k ediyor diyelim, 3 ay sonra dolar artınca 450k etmeyecek çünkü dolara göre artırmıyorsun ev, arsa fiyatlarını. en fazla 405 e falan çıkacak o da alıcı bulabilirsen. fakat o evi satıp dolar alsaydın 400k 3 ay sonra 450k edecek belki de. bu yüzden insanlar elindeki mal varlıklarının değeri düşmesin, dün 100k $ ediyorken şimdi 20k $ a alınmasın diye elindekini erkenden çıkarıp dolara geçmeyi de düşünebilir). böyle bi şey yaşanırsa, böyle büyük bir fud gerçekleşirse ve herkes oluk oluk dolara hücum ederse, bize yabancı düşman gerekmez. kendi içimizde kendimizi yok ederiz.
edit. fomo yu açıklamayı unuttum o da fırsatı kaçırcaz korkusu. şu an tl de olanlar fud yaşayıp aynı zamanda dolara geçmediği her an fomo yaşamakta. hem batmaktan korkup hem parasını katlama ihtimalinin olduğu bi fırsatı kaçırdıklarını düşünmekte. inanılmaz bi psikolojik durum mevcut.
bu sebeple geçmiş yıllara silahlı savaş, sonrasına soğuk savaş, bu yıllara ticaret savaşı yılları deniyor. para üzerinden bi ülke yok edilebilir açlığa sefalete sürüklenebilir. şu an biz bu ticaret savaşında çok büyük bi kaybeden konumunda olduğumuz için kendi insanımız dahi kendi parasına güvenmeyip yabancının parasına koşmaya başlıyor. maalesef başımızdaki zihniyet değişmedikçe durum daha da sıkıntılı olursa şaşırtmaz. çok büyük sorunlar mevcut.